Klucze do transformacji: bariery i czynniki sprzyjające rozwojowi agroekologii w Unii Europejskiej

Rozwój agroekologii w Europie napotyka na szereg złożonych, wzajemnie powiązanych przeszkód o charakterze politycznym, gospodarczym, technologicznym, społecznym i środowiskowym. Opierając się na opiniach interesariuszy zaangażowanych w inicjatywy agroekologiczne, zidentyfikowaliśmy kilka kluczowych przeszkód: brak świadomości, zmieniające się priorytety polityczne, niespójne ramy regulacyjne na szczeblu unijnym, krajowym i lokalnym, skomplikowane procedury administracyjne, krótkoterminowe cykle finansowania, programy dotacji, które w dalszym ciągu są słabo dostosowane do systemów agroekologicznych, bariery rynkowe – w tym ograniczoną liczbę dedykowanych punktów sprzedaży oraz słabą świadomość konsumentów dotyczącą wartości dodanej – oraz nieuczciwą konkurencję ze strony importowanych produktów o niskim standardzie. Do dalszych wyzwań należą niedobory siły roboczej, nieodpowiedni i niedostępny cenowo park maszynowy, niewystarczająca infrastruktura dla krótkich łańcuchów dostaw oraz ograniczone badania partycypacyjne dostosowane do konkretnego kontekstu. Pomimo tych barier agroekologia dysponuje ważnymi atutami: zmotywowanymi rolnikami, nowymi pokoleniami otwartymi na zmiany oraz strukturami opartymi na współpracy, które sprzyjają budowaniu zaufania, wspólnemu tworzeniu wiedzy i eksperymentowaniu. Opierając się na tych ustaleniach, proponujemy następujące zalecenia dotyczące polityki: spójne i długoterminowe polityki wspierające, realokację środków finansowych, poprawę warunków pracy, inwestycje w dostosowaną infrastrukturę i technologie, rozwój sprawiedliwego rynku oraz wzmocnienie ram badań opartych na uczestnictwie, aby umożliwić trwałe przejście na agroekologię.