Szyszki i nasiona sosny alepskiej w Tunezji: znaczenie ekologiczne i gospodarcze

Lasy sosny alepskiej (*Pinus halepensis*) w Afryce Północnej zapewniają kluczowe usługi ekosystemowe oraz mają znaczenie społeczno-gospodarcze dzięki produkcji szyszek i nasion. W Tunezji popyt na nasiona wzrósł od lat 90. XX wieku; co roku zbiera się 300 ton nasion do celów kulinarnych, zwłaszcza do przygotowywania tradycyjnej potrawy *Assidat zguouj*. Nasiona są bogate w białko (25%) i tłuszcz (34%). Wydajność różni się w zależności od strefy bioklimatycznej: w strefach subhumidnych szyszki są dłuższe (74,2 mm) i zawierają więcej nasion, natomiast w strefach suchych poszczególne nasiona są cięższe. Czynniki geograficzne, takie jak wysokość nad poziomem morza, szerokość geograficzna i długość geograficzna, mają znaczący wpływ na cechy szyszek i nasion, a modele prognostyczne wskazują na silne korelacje. Zrównoważone gospodarowanie opiera się na naturalnej regeneracji, ograniczaniu ryzyka pożarowego oraz ochronie siedlisk. Klimat, topografia i ilość materiału palnego stanowią podstawę modeli ryzyka pożarowego. Wyższy stopień śródziemnomorskości, związany ze zwiększonymi opadami i mniejszą kontynentalnością, zwiększa plony w regionach północnych i północno-wschodnich. Wyniki te stanowią podstawę dla ukierunkowanych strategii leśnych mających na celu optymalizację produkcji i ochrony.