Kilka przykładów zalet i ograniczeń selekcji wspomaganej markerami u ziemniaka

Selekcja wspomagana markerami (SAM) jest możliwa tylko wtedy, gdy markery molekularne są łatwe w użyciu i dostarczają istotnych informacji. W przypadku ziemniaka, gatunku tetraploidalnego i heterozygotycznego, metoda SAM jest na razie wciąż dość słabo rozwinięta. Nasze podejście polegało z jednej strony na poszukiwaniu markerów molekularnych związanych z cechami będącymi przedmiotem zainteresowania w populacjach diploidalnych w fazie segregacji oraz na sprawdzeniu ich przenoszalności na poziom tetraploidalny, a z drugiej strony przetestowanie markerów molekularnych opublikowanych wcześniej w różnych zasobach genetycznych tetraploidów. Wybrane cechy to odporność na szkodniki (zaraza liściowa wywoływana przez Phytophthora infestans, odporność na nicienie cystowe Globodera rostochiensis i G. pallida oraz odporność na wirusa Y) oraz zawartość glikoalkaloidów w bulwach. W przypadku prostego determinizmu genetycznego (jak w przypadku genu Ry nadającego odporność na wirusa Y pochodzącego z Solanum stoloniferum lub genu R1 nadającego odporność na mączniaka prawdziwego pochodzącego z S. demissum) opublikowane markery udało się zweryfikować w różnych zasobach genetycznych. W przypadku genu H1 zapewniającego odporność na G. rostochiensis marker dostępny w momencie realizacji projektu okazał się nie być powiązany z odpornością w naszym materiale, jednak od tego czasu zweryfikowano inne markery. W przypadku odporności oligogenicznej, której przykładem jest odporność na G. pallida, której determinacja genetyczna podlega kontroli dwóch QTL, przetestowano przenoszalność czterech markerów umożliwiających śledzenie QTL o silnym efekcie GpaVspl w różnych populacjach tetraploidalnych. Zweryfikowano również dwa markery umożliwiające śledzenie QTL o słabym efekcie GpaXIspl. Całość markerów została przekazana partnerom branżowym, którzy obecnie wykorzystują je na różnych poziomach w swoich programach selekcyjnych. W przypadku cech o determinizmie poligenicznym (odporność na mączniaka liściowego i zawartość glikoalkaloidów) rozważanie zastosowania SAM wydaje się obecnie przedwczesne.