Dynamiczna symulacja interakcji genotyp × środowisko × praktyki uprawowe: zastosowanie w ocenie odmian słonecznika

Uwzględnienie interakcji genotyp–środowisko–sposób uprawy (IGEC) pozwala na udoskonalenie oceny odmian oraz doradztwa w obliczu rosnącej różnorodności systemów upraw i celów produkcyjnych. W tej dziedzinie modelowanie dynamiczne mogłoby stanowić użyteczne uzupełnienie klasycznego podejścia eksperymentalnego. W przypadku słonecznika opracowano model SUNFLO, który symuluje kształtowanie się plonu i zawartości oleju w odmianach słonecznika, uwzględniając glebę, klimat i sposób uprawy. Odmianę opisuje w nim 12 parametrów obejmujących fenologię, rozwój powierzchni liściowej, alokację biomasy, lipidogenezę oraz reakcję na stres wodny. Parametry modelu są mierzone w terenie, w uprawach nieograniczających plonu, lub w szklarni (doświadczenia w doniczkach). Model został oceniony na sieciach przedrejestracyjnych i porejestracyjnych prowadzonych odpowiednio przez GEVES i CETIOM; w zależności od sieci błąd prognozy plonu wynosi od 2,7 do 4,9 q.ha⁻¹. Model ten można by wykorzystać do klasyfikacji środowisk według intensywności stresu wodnego odczuwanego przez rośliny kontrolne oraz do oceny odmian wystarczająco różniących się pod względem fenotypu. Podobnie można by doprecyzować zalecenia dotyczące uprawy odmian za pomocą eksperymentów wirtualnych przeprowadzonych przy użyciu programu SUNFLO.