Genetische hulpbronnen die worden ingezet voor diverse vormen van benutting: tussen spanningen en ontwikkelingsdynamiek

Er bestaan verschillende manieren om genetische hulpbronnen te benutten. Deze dragen bij aan het behoud van de diversiteit van hulpbronnen en kunnen soms aanleiding geven tot een heroverweging van de wijze waarop deze worden beheerd. Dit artikel illustreert de diversiteit aan vormen van benutting van genetische hulpbronnen aan de hand van verschillende voorbeelden: producten voor menselijke consumptie (met officiële kwaliteitskeurmerken of labels), ontwikkelingen rond niet-voedingsproducten en, ten slotte, voorbeelden van benutting via specifieke productiesystemen of diensten. We laten zien hoe deze dynamieken invloed hebben op het soort en de diversiteit van de ingezette hulpbronnen, evenals op de omvang en de dynamiek van het beheer en de selectie van deze hulpbronnen. Zo tonen we aan dat de diversiteit aan vormen van benutting in veel gevallen leidt tot een diversificatie van de genetische hulpbronnen zelf. De veelheid aan verwachtingen die verband houden met de diversiteit aan vormen van valorisatie kan deze hulpbronnen soms ook in het middelpunt van spanningen tussen uiteenlopende richtingen plaatsen. We benadrukken tevens de organisatorische dimensie, zowel van de benuttingsmechanismen zelf als van de mechanismen voor het beheer van genetische hulpbronnen: coördinatie binnen collectieven, organisatorische innovaties, beperkingen die gepaard gaan met bepaalde organisatievormen, de invoering van originele selectiemechanismen, enz.