Innovatieve teeltsystemen: een nieuwe generatie van proefnetwerken en kennisnetwerken

Gezien de ontwikkelingen in de landbouw en de complexe en onzekere uitdagingen moet het innovatieve ontwerp (Meynard, 2006) het vermogen tot anticiperen en verkennen bevorderen. Om hieraan bij te dragen op het gebied van teeltsystemen voor akkerbouw en gemengde landbouw met veeteelt, heeft het CASDAR 7103-programma „Innovatieve teeltsystemen“ het volgende opgeleverd: − een experimenteel netwerk van 27 innovatieve teeltsystemen die in het veld zijn getest in 17 proefopstellingen, en middelen voor experimenten, waaronder handleidingen, analysekaders en instrumenten voor karakterisering en evaluatie. Inmiddels is het programma uitgebreid tot 70 innovatieve teeltsystemen in het kader van het RMT SdCi; − een competentienetwerk voor ontwerp en evaluatie, met vier ontwerpworkshops die 45 teeltsystemen hebben opgeleverd die zuinig omgaan met gewasbeschermingsmiddelen, energie- en broeikasgasefficiënt zijn of de biodiversiteit bevorderen. De implementatie ervan vond plaats in het kader van opleidingen voor ontwikkelingsmedewerkers en landbouwers (STEPHY, Certiphyto, Dephyécophyto, …), waarbij het werd uitgebreid naar andere sectoren (wijnbouw, groenteteelt, tuinbouw, boomteelt) en tot experimenten heeft geleid; − de ontwikkeling van een netwerk van adviseurs die boeren begeleiden bij de overgang naar duurzame ontwikkeling, met een aanpak waarbij adviessituaties in groepsverband reflectief worden geanalyseerd, en vervolgens in bredere zin met de productie en uitgave van het vademecum „Agroseil“ (Cerf et al., 2012), evenals de opleiding „Conseiller demain“ van het GIS Relance agronomique. De ontwikkeling van dergelijke competentienetwerken zal ook afhangen van het vermogen om de regelingen op het gebied van onderzoek, ontwikkeling en opleiding te vernieuwen … met het oog op een innovatieve en duurzamere landbouw.