Genetische en omgevingsgebonden variatie in het gehalte aan voedingsstoffen in tarwe

In het kader van het Europese HEALTHGRAIN-project is een panel van 200 graanrassen, waaronder 150 zachte tarwevariëteiten, beoordeeld op het gehalte aan verschillende bioactieve stoffen. Voor de meeste componenten werden grote variatiebereiken waargenomen, zonder dat de hoge gehaltes verband hielden met de leeftijd van de rassen, de opbrengst of de technologische kwaliteit. Vervolgens kon door middel van een analyse op meerdere locaties en over meerdere jaren van een set van 26 representatieve lijnen de erfelijkheid van de gehaltes worden geschat, die per stof sterk varieert. De verbindingen die het meest waarschijnlijk reageren op genetische verbetering zijn de tocolen, sterolen, alkylresorcinolen en de oplosbare arabinoxylanen in het meel (vezels). Voor deze laatste illustreren we de ontwikkeling van moleculaire markers om de selectie te vergemakkelijken, door middel van directe genetische benaderingen (QTL-kartografie) en omgekeerde genetische benaderingen (kandidaatgenen).