Uitdagingen bij multifunctionele bosbouw: kosten en efficiëntie

De vraag naar bosproducten en -diensten neemt toe en wordt steeds diverser: houtproductie, hernieuwbare grondstoffen en energiebronnen, bestrijding van klimaatverandering, maar ook behoud van de biodiversiteit, behoud van de landschappelijke kwaliteit, recreatie... Deze vele ecosysteemdiensten worden gezamenlijk in het bos geleverd. Door de aard van de productiecouplingen te beoordelen, kan worden gemeten welk effect een toename van het aanbod van een van de diensten heeft op de opbrengst en op het aanbod van andere diensten. We analyseren op theoretisch vlak de mogelijke effecten van de vergoeding voor één van de diensten op het multifunctionele aanbod. Deze betalingen kunnen leiden tot een toename of een afname van het aanbod aan niet-commerciële diensten, afhankelijk van de interacties tussen de producties. We illustreren dit aan de hand van een model van de maximale winst uit hout in functie van de koolstofopslag en de landschappelijke kwaliteit van een gelijkmatig eikenbos. De resultaten tonen aan dat de winst substitueerbaar is voor zowel de koolstofopslag als de landschappelijke kwaliteit. Deze laatste twee diensten zijn gedeeltelijk complementair. Er is een afweging nodig wanneer de maximale productie van beide diensten gewenst is. We benadrukken dat wanneer een eigenaar de landschappelijke kwaliteit van zijn bos maximaliseert, datzelfde bos meer koolstof opslaat dan wanneer zijn doel het maximaliseren van de winst zou zijn. Ten slotte, als aan deze eigenaar een vergoeding wordt aangeboden voor extra koolstofopslag tegen de opportuniteitskosten van die extra opslag, zonder rekening te houden met het landschap, dan kan de eigenaar het bedrag als onvoldoende beschouwen omdat het het verlies aan landschappelijke kwaliteit niet compenseert.