Levenscyclusanalyse: een nieuwe kijk op landbouwproductiesystemen

Dit artikel beschrijft het methodologische kader van de levenscyclusanalyse (LCA) en illustreert de toepassing ervan aan de hand van een voorbeeld van een vergelijking tussen twee uiteenlopende melkproductiesystemen. De LCA beoordeelt de milieu-impact van een product, een dienst of een systeem in relatie tot één of meerdere functies, waarbij alle fasen van de levenscyclus in aanmerking worden genomen. De methode kwantificeert de uitstoot van verontreinigende stoffen en het gebruik van hulpbronnen voor elke fase van de levenscyclus van het product om een milieu-inventaris op te stellen. Deze inventarisgegevens worden samengevat in een beperkt aantal impactindicatoren (eutrofiëring, klimaatverandering, energieverbruik, …). De LCA biedt een methodologisch kader dat een milieubeoordeling op basis van meerdere criteria mogelijk maakt van landbouwproductiesystemen en van de producten en diensten die door deze systemen worden geleverd. Door het gebruik van meerdere criteria maakt de LCA het mogelijk om eventuele verplaatsingen van vervuiling aan het licht te brengen, met name tussen regionale en mondiale effecten. De methode is transparant, gestandaardiseerd en gebaseerd op een internationale consensus. Het methodologische kader van de LCA stelt hoge eisen aan de gebruiker, die gedwongen wordt na te denken over de functies van zijn systeem, de grenzen ervan en de milieueffecten waarmee rekening zal worden gehouden. Deze oefening dwingt de gebruiker om met een frisse blik naar „zijn“ systeem te kijken, wat vaak een verrijkende ervaring blijkt te zijn.