Naleving van de EUDR-marktvoorschriften voor ontbossingsvrije producten

De Europese ontbossingsverordening (EUDR) heeft tot doel ontbossing en bosdegradatie te voorkomen door ervoor te zorgen dat producten zoals cacao, koffie, hout, soja, palmolie, rubber en rundvlees op legale wijze worden geproduceerd en ontbossingsvrij zijn. De inwerkingtreding, die aanvankelijk was gepland voor 30 december 2024, kan mogelijk met een jaar worden uitgesteld. Marktdeelnemers moeten hun toeleveringsketens controleren via een zorgvuldigheidssysteem en via TRACES een ‘zorgvuldigheidsverklaring’ indienen, waarin wordt bevestigd dat er geen significant risico op ontbossing bestaat. Ruwe boomstammen uit Nederlandse bossen zijn vrijgesteld, maar voor bewerkte houtproducten geldt de verplichting tot naleving. Ontbossing wordt gedefinieerd als de omzetting van ten minste 0,5 hectare bos naar landbouwgrond, terwijl aantasting betrekking heeft op structurele veranderingen zoals het omzetten van natuurlijke bossen in plantages. Legale productie vereist naleving van nationale wetten en codes, zoals de ‘Gedragscode voor bosbeheer’. De NVWA handhaaft de EUDR in Nederland door middel van risicogebaseerde inspecties, waarbij bedrijven verplicht zijn hun administratie vijf jaar te bewaren. Bij niet-naleving kunnen sancties worden opgelegd, met name in sectoren met een hoog risico. Certificering zoals FSC kan de naleving ondersteunen, maar ontslaat niet van de verantwoordelijkheid. Transparantie over de geografische herkomst en productiemethoden is verplicht.