De transitie in gang zetten: belemmeringen en hefbomen voor de uitbreiding van agro-ecologie in de Europese Unie

De verspreiding van agro-ecologie in heel Europa wordt belemmerd door een complex geheel van onderling samenhangende belemmeringen op beleidsmatig, economisch, technologisch, sociaal en milieugebied. Op basis van de visies van belanghebbenden bij agro-ecologische initiatieven hebben we een aantal belangrijke belemmeringen in kaart gebracht: kennisachterstanden, verschuivende beleidsprioriteiten, inconsistente regelgevingskaders op EU-, nationaal en lokaal niveau, complexe administratieve procedures, kortetermijnfinancieringscycli, subsidieregelingen die nog steeds slecht zijn afgestemd op agro-ecologische systemen, marktbarrières – waaronder een beperkt aantal gespecialiseerde afzetkanalen en een zwakke erkenning van de toegevoegde waarde door de consument – en oneerlijke concurrentie door importproducten van lage kwaliteit. Andere uitdagingen zijn onder meer een tekort aan arbeidskrachten, ontoereikende en onbetaalbare machines, onvoldoende infrastructuur voor korte toeleveringsketens en beperkt participatief, contextspecifiek onderzoek. Ondanks deze belemmeringen beschikt de agro-ecologie over belangrijke hefboompunten: gemotiveerde boeren, opkomende generaties die openstaan voor verandering, en samenwerkingsstructuren die vertrouwen, gezamenlijke kenniscreatie en experimenteren bevorderen. Op basis van deze bevindingen stellen wij de volgende beleidsaanbevelingen voor: coherent en langdurig ondersteunend beleid, herverdeling van financiële middelen, verbeterde arbeidsomstandigheden, investeringen in aangepaste infrastructuur en technologieën, eerlijke marktontwikkeling en versterkte kaders voor participatief onderzoek om duurzame agro-ecologische transities mogelijk te maken.