Tijdige verjonging van de stam voor de bestrijding van druivenziekten

Stamziekten bij de wijnstok, zoals Esca, Eutypa-stamsterfte, Botryosphaeria-stamsterfte en Phomopsis-stamsterfte, treffen wereldwijd volgroeide wijngaarden, meestal wanneer deze vijf tot zeven jaar oud zijn. Symptomen zijn onder meer afgestorven vruchtstokken, achtergebleven scheuten en een daling van de opbrengst. Een effectieve aanpak is gebaseerd op tijdige stamvernieuwing (TTR), uitgesteld snoeien, chemische behandelingen en het opleiden van meerdere stammen, met name in koude klimaten. TTR vervangt zieke stammen door gezonde uitlopers vanaf de basis, waarbij het wortelstelsel behouden blijft om opbrengstverlies te beperken. Richtlijnen bevelen een gefaseerde implementatie aan om de economische impact te spreiden, met ingrepen op basis van infectieniveaus (laag, gemiddeld, hoog). Belangrijke stappen zijn onder meer visuele beoordeling van kankers, rekening houdend met de leeftijd van de wijngaard, de gevoeligheid van de variëteit (bijv. Merlot voor Eutypa, Sauvignon Blanc voor Esca) en het regionale klimaat. Bij het snoeien wordt 10–20 cm onder de kankers in een hoek van 45° (op het noordelijk halfrond naar het zuiden gericht) gesneden en worden tijdens de rustperiode beschermende fungiciden toegepast. Uitlopers moeten worden geleid met behulp van doorzichtige buizen, stokken of bindbanden om breuk te voorkomen, met twee uitlopers per wijnstok voor redundantie. Al het verwijderde materiaal moet worden verbrand. Preventieve maatregelen omvatten inspecties vóór de oogst, het verwijderen van dode wijnstokken en het bevorderen van de groei van uitlopers. Systemen met meerdere stammen verlengen de levensduur van de wijnstok door beschadigd of ziek hout te vervangen. Vroegtijdig ingrijpen is cruciaal, aangezien uitstel leidt tot meer opbrengstverlies en verspreiding van ziekten. Regionale aanpassingen – zoals het al sinds 1988 bestaande gebruik van uitlopervervanging in Australië en het uitgestelde snoeien in Californië – tonen contextgebonden strategieën aan. Economische levensvatbaarheid hangt af van het vinden van een evenwicht tussen oogstverlies en ziektebeheersing, wat lokale risicobeoordelingen en geïntegreerd beheer vereist.