Η παραγωγή γνώσης με πρακτική εφαρμογή για μετασχηματιστική αλλαγή: επιπτώσεις, δυνατότητες και προκλήσεις στην διεπιστημονική έρευνα

Ως κεντρικό στοιχείο της στρατηγικής της για την έρευνα και την καινοτομία με στόχο τη βιωσιμότητα, η ΕΕ χρηματοδοτεί έργα που συνενώνουν τις γνώσεις επιστημόνων, αγροτών και άλλων φορέων, με σκοπό την εξεύρεση λύσεων για κοινωνικές προκλήσεις. Αυτά τα λεγόμενα «διαθεματικά» έργα στοχεύουν στην παραγωγή γνώσης που είναι ταυτόχρονα επιστημονική και εφαρμόσιμη, δηλαδή προσαρμοσμένη στο συγκεκριμένο πλαίσιο και χρήσιμη για τους φορείς που επιδιώκουν τη μετάβαση των αγροδιατροφικών συστημάτων προς τη βιωσιμότητα. Στην πραγματικότητα, τα διεπιστημονικά έργα συχνά δυσκολεύονται να επιτύχουν τον στόχο της δημιουργίας βαθιάς και διαρκούς αλλαγής μέσω της παραγωγής γνώσης, εν μέρει επειδή αναγκάζονται να λειτουργούν εντός συστημάτων που καθιστούν τις μετασχηματιστικές αλλαγές προς τη βιωσιμότητα ανέφικτες για μεμονωμένα άτομα και μικρές ομάδες. Η επίτευξη της βιωσιμότητας απαιτεί ένα πιο ευνοϊκό πολιτικό περιβάλλον: οι φορείς πρέπει να υποστηρίζονται καλύτερα από συστημικές αλλαγές που βασίζονται στις συγκεκριμένες ανάγκες και πραγματικότητες του εκάστοτε πλαισίου και εξελίσσονται παράλληλα με αυτές. Το Agroecology-TRANSECT (AE-TR) είναι ένα έργο που αποσκοπεί στην παραγωγή γνώσης με πρακτική εφαρμογή για τον αγροοικολογικό μετασχηματισμό. Εδώ παρέχουμε πληροφορίες για τη μελλοντική χρηματοδότηση της Έρευνας και της Καινοτομίας, καθώς και για τον σχεδιασμό και τη διαχείριση έργων, με βάση τις εισροές από 11 «Κέντρα Καινοτομίας» (IH) στην Ευρώπη: καθένα από αυτά αποτελεί ένα δίκτυο αγροτών, ερευνητών και άλλων φορέων που ασχολούνται με τη μετάβαση στην αγροοικολογία. Η συνεργασία με τα IH έχει καταδείξει διάφορους τρόπους με τους οποίους η παραγωγή εφαρμόσιμης γνώσης μπορεί να συμβάλει στη μετασχηματιστική αλλαγή σε διεπιστημονικά έργα. Ωστόσο, διαπιστώσαμε επίσης πώς οι (αντιληπτοί) συστημικοί περιορισμοί και οι «παγιδεύσεις» μπορούν να εμποδίσουν τους φορείς να επιφέρουν τις βαθιές μετασχηματιστικές αλλαγές που απαιτούνται για την αντιμετώπιση των κοινωνικών προκλήσεων. Αυτές απαιτούν πολιτική δράση.