Καινοτόμα συστήματα καλλιέργειας: μια νέα γενιά πειραματικών δικτύων και δικτύων εμπειρογνωμοσύνης

Αντιμέτωποι με τις εξελίξεις στον τομέα της γεωργίας και τις πολύπλοκες και αβέβαιες προκλήσεις, η καινοτόμος προσέγγιση (Meynard, 2006) πρέπει να προάγει την ανάπτυξη της ικανότητας πρόβλεψης και εξερεύνησης. Προκειμένου να συμβάλει σε αυτό στον τομέα των συστημάτων καλλιέργειας εκτάσεων μεγάλης κλίμακας και της μικτής καλλιέργειας-κτηνοτροφίας, το πρόγραμμα CASDAR 7103 «Καινοτόμα συστήματα καλλιέργειας» υλοποιήθηκε μέσω: − ένα πειραματικό δίκτυο 27 καινοτόμων συστημάτων καλλιέργειας που δοκιμάστηκαν στο χωράφι σε 17 πειραματικές εγκαταστάσεις, καθώς και πόρους για την πειραματική έρευνα, όπως οδηγούς, πλαίσια ανάλυσης, εργαλεία χαρακτηρισμού και αξιολόγησης. Σήμερα, έχει επεκταθεί σε 70 καινοτόμα συστήματα καλλιέργειας στο πλαίσιο του RMT SdCi· − ένα δίκτυο εμπειρογνωμοσύνης στον σχεδιασμό και την αξιολόγηση, με τέσσερα εργαστήρια σχεδιασμού που παρήγαγαν 45 συστήματα καλλιέργειας με περιορισμένη χρήση φυτοφαρμάκων, ενεργειακά αποδοτικά και με χαμηλές εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου ή που προάγουν τη βιοποικιλότητα. Η εφαρμογή του πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο προγραμμάτων κατάρτισης για συμβούλους ανάπτυξης και αγρότες (STEPHY, Certiphyto, Dephyécophyto, …), επεκτεινόμενο σε άλλους κλάδους (αμπελουργία, λαχανικά, κηπουρική, δενδροκαλλιέργεια) και οδήγησε σε πειραματικές εφαρμογές· − την ανάπτυξη ενός δικτύου συμβούλων για τη στήριξη των αγροτών στη μετάβαση προς τη βιώσιμη ανάπτυξη, με μια προσέγγιση ομαδικής αναστοχαστικής ανάλυσης των καταστάσεων παροχής συμβουλών, και στη συνέχεια, σε ευρύτερο πλαίσιο, με την παραγωγή και έκδοση του εγχειριδίου «Agroseil» (Cerf et al., 2012), καθώς και το εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Conseiller demain» του GIS Relance agronomique. Η ανάπτυξη τέτοιων δικτύων δεξιοτήτων θα εξαρτηθεί επίσης από την ικανότητα ανανέωσης των μηχανισμών έρευνας – ανάπτυξης – κατάρτισης… για μια καινοτόμο και πιο βιώσιμη γεωργία.