Τα συστήματα συνδυασμένης καλλιέργειας και κτηνοτροφίας για την αποτελεσματική αξιοποίηση του αζώτου

Τα συστήματα γεωργικής παραγωγής έχουν εντατικοποιηθεί, εξειδικευτεί και συγκεντρωθεί σε μεγάλο βαθμό σε περιοχές που έχουν και αυτές εξειδικευτεί σε μεγάλο βαθμό. Αυτή η εξέλιξη ανταποκρινόταν σε μια οικονομική λογική σε μια εποχή χαμηλών τιμών ενέργειας, κατά την οποία τα περιβαλλοντικά ζητήματα αγνοούνταν. Σήμερα, οι περιοχές αυτές αντιμετωπίζουν την υποβάθμιση των οικοσυστημάτων τους, με επιπτώσεις στην ποιότητα των υδάτων και του εδάφους, καθώς και με τη μείωση της βιοποικιλότητας. Ειδικότερα, ο διαχωρισμός της κτηνοτροφίας από τις καλλιεργούμενες εκτάσεις οδηγεί σε σημαντικές εκπομπές αντιδραστικού αζώτου. Τα συστήματα συνδυασμένης καλλιέργειας και κτηνοτροφίας προσφέρουν ευκαιρίες για την αύξηση της αποδοτικότητας της χρήσης του αζώτου στα γεωργικά συστήματα, βελτιστοποιώντας τις οικολογικές αλληλεπιδράσεις και την ανακύκλωση των στοιχείων και στηρίζοντας περισσότερο τα συστήματα παραγωγής στην αξιοποίηση ανανεώσιμων πόρων. Το παρόν άρθρο μελετά τις δυνατότητες ανάπτυξης ενός καινοτόμου συστήματος συνδυασμού καλλιέργειας-κτηνοτροφίας που θα επιτρέπει τον περιορισμό της χρήσης συνθετικών ορυκτών λιπασμάτων μέσω της γενικευμένης χρήσης οσπρίων και της ανακύκλωσης των κτηνοτροφικών αποβλήτων, καθώς και τη διατήρηση του αζώτου εντός των συστημάτων μέσω της επιλογής εναλλαγών καλλιεργειών που περιλαμβάνουν λιβάδια ή άλλες ζωοτροφικές καλλιέργειες. Αυτές οι αλληλοσυμπληρωματικότητες μεταξύ ζωικής και φυτικής παραγωγής πρέπει να αναζητηθούν σε διάφορα επίπεδα οργάνωσης, από το επίπεδο της εκμετάλλευσης, έως την ομάδα αλληλεπιδρώντων εκμεταλλεύσεων, και σε περιφερειακό ή ακόμη και εθνικό επίπεδο.