Διαχείριση της βιοποικιλότητας σε εντατικές καλλιέργειες δημητριακών: η σημασία των λειμώνων σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο

Πρέπει ακόμη να εντοπιστούν αποτελεσματικές λύσεις για την ενσωμάτωση της γεωργικής ανάπτυξης και της διατήρησης της βιοποικιλότητας σε επίπεδο τοπίου. Παρουσιάζουμε μια μελέτη περίπτωσης σε μια γαλλική πεδιάδα εντατικής καλλιέργειας σιτηρών, όπου η επανεισαγωγή λιβαδιών προτάθηκε αρχικά για σκοπούς διατήρησης, με στόχο την προστασία της στρουθοκάμηλου, ενός είδους πουλιού που απειλείται σοβαρά με εξαφάνιση. Οι λειμώνες δημιουργήθηκαν πειραματικά μέσω του μηχανισμού «Αγροπεριβαλλοντικών Μέτρων (ΑΠΜ)». Η αποτελεσματικότητα των ΑΠΕ όσον αφορά τις τσαλαπετεινούς ήταν απόλυτη. Η εφαρμογή τους αποκάλυψε και άλλα ευεργετικά αποτελέσματα σε σχεδόν όλες τις συνιστώσες του τροφικού δικτύου σε αυτά τα αγροοικοσυστήματα, ιδίως σε επίπεδο τοπίου. Πράγματι, στα εντατικά συστήματα καλλιέργειας σιτηρών, οι πολυετείς βιότοποι, όπως οι λειμώνες, διαφέρουν ριζικά από τις ετήσιες καλλιέργειες όσον αφορά το επίπεδο και τη συχνότητα των διαταραχών (όργωμα, σπορά, ψεκασμός κ.λπ.). Τα αποτελέσματά μας δείχνουν ότι οι λειμώνες, και ιδίως η αλφάλφα, αποτελούν βάση για πολλές οικοσυστημικές υπηρεσίες. Ωστόσο, επί του παρόντος, οι λειμώνες χρησιμοποιούνται ελάχιστα από τους αγρότες, οι οποίοι προτιμούν τις καλλιέργειες σιτηρών για οικονομικούς λόγους (συμπεριλαμβανομένων των επιδοτήσεων της ΚΓΠ). Θέτουμε το ερώτημα κατά πόσον η κατανομή των καλλιεργειών σε επίπεδο τοπίου (π.χ. η εισαγωγή λειμώνων) μπορεί να τροποποιηθεί χωρίς δημόσια χρηματοδότηση, προκειμένου να αυξηθεί το ποσοστό τους. Με άλλα λόγια, πώς μπορεί να ξεπεραστεί η απροθυμία των παραγωγών δημητριακών να καλλιεργούν ζωοτροφές.