Ανάπτυξη καινοτόμων συστημάτων καλλιέργειας από ένα δίκτυο αγροτών και δημιουργία συμβουλευτικών πόρων

Για να αντιμετωπίσουν τις αλλαγές και να προσαρμοστούν στις προκλήσεις της αειφόρου ανάπτυξης, οι αγρότες καινοτομούν από μόνοι τους στον τομέα των συστημάτων καλλιέργειας. Προκειμένου να εντοπιστεί και να αξιοποιηθεί αυτή η καινοτομία, αναπτύχθηκε και δοκιμάστηκε μια μέθοδος από τους εταίρους του δικτύου RMT «Καινοτόμα Συστήματα Καλλιέργειας» στο πειραματικό τους δίκτυο και στο δίκτυο FERME 2010 του Ecophyto 2018. Η μέθοδος αυτή συνίσταται στον προσδιορισμό του κατά πόσον το σύστημα καλλιέργειας που εφαρμόζει και διαχειρίζεται ο αγρότης είναι πρωτότυπο, υπό την έννοια ότι ανταποκρίνεται στους στόχους που έχουν τεθεί στο δίκτυο, και, στη συνέχεια, του κατά πόσον αυτό το πρωτότυπο σύστημα είναι αποδοτικό από οικονομική, περιβαλλοντική και κοινωνική άποψη.

Η διαδικασία αυτή συνίσταται πρώτα στον προσδιορισμό των κύριων συστημάτων καλλιέργειας στην εναλλαγή καλλιεργειών της εκμετάλλευσης και, στη συνέχεια, στην επιλογή του συστήματος ή των συστημάτων καλλιέργειας που θα μελετηθούν, προσδιορίζοντας τα σχετικά αγροτεμάχια. Η περιγραφή του συστήματος γίνεται μέσω μιας σύνθεσης των καλλιεργητικών παρεμβάσεων στην εναλλαγή καλλιεργειών (εφαρμοζόμενο σύστημα καλλιέργειας), με διπλή εξέταση: (i) της συμμόρφωσής τους με τις προδιαγραφές, (ii) των οικονομικών, περιβαλλοντικών και κοινωνικών επιδόσεών τους, οι οποίες αξιολογούνται με βάση πολλαπλά κριτήρια. Τέλος, οι κανόνες καθοδήγησης και διαχείρισης του συστήματος καλλιέργειας τυποποιούνται στο διάγραμμα λήψης αποφάσεων.

Τα καινοτόμα συστήματα καλλιέργειας, τα οποία είναι πρωτότυπα και αποδοτικά (Meynard, 2012), επιτρέπουν την παραγωγή πόρων για τη δράση των συμβούλων. Παρουσιάζονται υπό τη μορφή μιας σύνοψης 6 σελίδων. Πέρα από την ανανέωση των μεθόδων εργασίας στα δίκτυα αγροτών, η εργασία αυτή ανοίγει προοπτικές για την ανάπτυξη νέων δεξιοτήτων και επανεξετάζει τα μηχανισμούς υποστήριξης για μια καινοτόμο και βιώσιμη γεωργία.