Σχέδιο για μια ευρωπαϊκή τεχνολογική πλατφόρμα για τη βιολογική γεωργία: ένα όραμα για την έρευνα στη βιολογική γεωργία έως το 2025

Αντιμέτωποι με τα τρέχοντα προβλήματα, όπως η επισιτιστική ασφάλεια, η μη βιώσιμη εκμετάλλευση των φυσικών πόρων, η υποβάθμιση του εδάφους και της βιοποικιλότητας, καθώς και η κλιματική αλλαγή, διεθνείς εμπειρογνώμονες υποστηρίζουν ομόφωνα μια αλλαγή στρατηγικής. Πρόκειται για τη συμβολή σε μια βιώσιμη επιστήμη και την ανάπτυξη μιας γεωργίας που σέβεται τη φύση και αξιοποιεί όχι μόνο την τεχνολογική γνώση αλλά και τις γνώσεις των αγροτών. Οι εκθέσεις της «Millennium Ecosystem Assessment» και της IAASTD[1] κινούνται προς αυτή την κατεύθυνση. Με αφορμή αυτές τις συστάσεις, είναι αναμφίβολα επείγον να αναλυθούν οι δυνατότητες της βιολογικής γεωργίας (ΒΓ) από την άποψη της βιωσιμότητας και της αυτονομίας, ιδίως όσον αφορά τα ενεργοβόρα μέσα παραγωγής. Συνεπώς, είναι σημαντικό να συζητηθεί η μελλοντική στρατηγική της βιολογικής γεωργίας και είναι ακόμη πιο επείγον να συζητηθεί ο προσανατολισμός της έρευνας στον τομέα αυτό. Πρέπει να επικεντρωθούμε σε μια παραγωγή υψηλής ποιότητας που στοχεύει σε εξειδικευμένες αγορές, μια προοπτική που συχνά αποδίδεται στη βιολογική γεωργία; Ή μήπως, αντίθετα, πρέπει να αξιολογήσουμε τις δυνατότητες της βιολογικής γεωργίας να θρέψει έναν αυξανόμενο παγκόσμιο πληθυσμό, ελαχιστοποιώντας παράλληλα τις επιπτώσεις στο περιβάλλον; Μπορούν αυτοί οι δύο στόχοι να συνδυαστούν; Η βιολογική γεωργία βασίζεται σε ενδιαφέρουσες έννοιες. Έτσι, η παραγωγικότητα των φυτών επιτυγχάνεται μέσω της ανακύκλωσης των θρεπτικών συστατικών και της βιομάζας, πολλαπλασιάζοντας τις διασυνδέσεις μεταξύ ζωικής και φυτικής παραγωγής. Οι εναλλαγές καλλιεργειών που περιλαμβάνουν όσπρια αυξάνουν την αυτονομία της παραγωγής όσον αφορά το άζωτο και μειώνουν την κατανάλωση ορυκτών καυσίμων. Η διαχείριση της βιοποικιλότητας, με στόχο τη σταθεροποίηση των παρασίτων και των ασθενειών, καθώς και η αύξηση της γονιμότητας του εδάφους, αποτελούν απαραίτητες συνεισφορές για τη διαφύλαξη των υπηρεσιών που παρέχουν τα οικοσυστήματα. Τέλος, η βιολογική γεωργία βασίστηκε πάντα στις αυτόχθονες ή σιωπηρές γνώσεις των αγροτών.Η οικολογική ή οικο-λειτουργική εντατικοποίηση εμφανίζεται ως κοινό ζήτημα για τη γεωργία. Για τον λόγο αυτό, η ομάδα IFOAM-EU διαμόρφωσε ένα επιστημονικό όραμα για το μέλλον της βιολογικής γεωργίας (βλ. τον ιστότοπο: www.tporganics.eu) και εγκαινίασε τον Δεκέμβριο του 2008 μια τεχνολογική πλατφόρμα για τη βιολογική γεωργία, η οποία θα φιλοξενεί και θα διευκολύνει τις συζητήσεις σχετικά με τις ερευνητικές στρατηγικές.