Επίμονοι οργανικοί ρύποι σε λιπάσματα βιολογικής προέλευσης που προέρχονται από απόβλητα

Η παρούσα μελέτη αξιολογεί την παρουσία ανθεκτικών οργανικών ρύπων —συμπεριλαμβανομένων των PFAS, των PCB, των PCDD/F και των PAH— σε λιπάσματα βιολογικής προέλευσης (BBF) που προέρχονται από απόβλητα της γεωργίας, της βιομηχανίας τροφίμων και της λυματολάσπης. Τα περισσότερα BBF πληρούσαν τα εθνικά όρια της ΕΕ, με εξαίρεση την πυρολυμένη ιλύς λυμάτων, η οποία παρουσίαζε αυξημένα επίπεδα PAH. Τα υψηλά επίπεδα εκχυλίσιμου οργανικού φθορίου (EOF) σε ορισμένα BBF υποδηλώνουν σημαντική περιεκτικότητα σε PFAS, ιδίως σε προϊόντα με βάση την ιλύ λυμάτων και την κοπριά κοτόπουλου. Οι θερμικές επεξεργασίες, όπως η πυρόλυση και η αποτέφρωση σε υψηλές θερμοκρασίες, μείωσαν τις συγκεντρώσεις των POP, αν και σε ορισμένες περιπτώσεις σχηματίστηκαν PAH ως παραπροϊόντα. Τα BBF που προέρχονταν από βιοαπόβλητα και απολυμασμένα γεωργικά απόβλητα παρουσίασαν χαμηλότερα επίπεδα ρύπων. Οι χρονικές τάσεις δείχνουν μείωση των συγκεντρώσεων παλαιών ρύπων στην ιλύς λυμάτων, η οποία αποδίδεται στη νομοθεσία και στις βελτιώσεις των διαδικασιών. Η προγνωστική μοντελοποίηση υποδηλώνει ότι η εφαρμογή BBF συνεπάγεται χαμηλό κίνδυνο ρύπανσης του εδάφους, με ελάχιστη πρόσληψη από τα φυτά και αμελητέα συμβολή στην ανεκτή ημερήσια πρόσληψη από τον άνθρωπο. Ωστόσο, η βιοδιαθεσιμότητα των PFAS στα λαχανικά παραμένει θέμα ανησυχίας, γεγονός που δικαιολογεί περαιτέρω παρακολούθηση και βελτιστοποίηση της επεξεργασίας. Τα ευρήματα υποστηρίζουν την ασφαλή χρήση ορισμένων BBF στην κυκλική γεωργία, αλλά υπογραμμίζουν την ανάγκη για στοχευμένους ελέγχους στα προϊόντα που προέρχονται από λάσπη λυμάτων.